Onderstaand de tekst van het door hem opgestelde rapport. Het rapport is tijdens een openbare vergadering op 8 april 2014 aangeboden aan de vertegenwoordigers van de politieke partijen.

Geachte heer De Boer,

Op 25 maart jl. heeft u mij gevraagd te fungeren als informateur/verkenner. U heeft mij gevraagd om de meningen en opvattingen van elke afzonderlijke fractie binnen de gemeenteraad van Ooststellingwerf te inventariseren en daaruit conclusies te trekken die richting kunnen geven aan de vorming van een nieuw college.

Ik heb invulling gegeven aan deze opdracht door met elke fractie afzonderlijk een gesprek te voeren. Deze gesprekken hebben plaatsgevonden op maandag 31 maart en dinsdag 1 april 2014. In voorbereiding op de gesprekken heb ik elke fractie gevraagd om een vragenlijst schriftelijk te beantwoorden en deze voorafgaand aan de gesprekken aan mij te doen toekomen. Deze antwoorden vormden de basis van de gesprekken. Tevens heb ik mij in mijn voorbereiding op de gesprekken verdiept in de verkiezingsprogramma’s van de verschillende fracties. Met elk van de fracties heb ik een gesprek gevoerd. De gesprekken vonden plaats met twee vertegenwoordigers per fractie en duurden ongeveer drie kwartier. De gesprekken vonden in beslotenheid plaats en hadden een vertrouwelijk karakter. Op deze manier konden de vertegenwoordigers van elke fractie vrijuit spreken over de door hen beleefde wenselijkheden, voorwaarden, inhoudelijke aandachtspunten en pijnpunten. Zo kon ik mij informeren over de mogelijkheden en onmogelijkheden voor vorming van een nieuw college voor de periode 2014-2018. De gesprekken zijn in een zeer plezierige en openhartige sfeer verlopen.

 

De volgende vragen zijn in het gesprek met elke fractie aan de orde geweest:

  1. Hoe duidt u/ verklaart u de uitslag van de verkiezingen?
  2. Wat zijn uw inhoudelijke speerpunten voor de komende raadsperiode?
  3. Wat waren de pijnpunten in de voorgaande raadsperiode volgens u en/of welke inhoudelijke zaken zijn blijven liggen, of hebben volgens u onvoldoende aandacht gekregen?
  4. Aan welke oplossingen denkt u betreffende de pijnpunten?
  5. Voortzetting van het huidige financieel en economische beleid is de inzet van Ooststellingwerfs Belang, hoe verhoudt dit zich tot een met uw partij te vormen coalitie?
  6. De voorgenomen decentralisaties zullen als een rode draad door de komende raadsperiode lopen. Hoe denkt u hier samen met andere coalitiepartners uitvoering aan te gaan geven?
  7. Staat U in hoofdlijnen achter het huidig ingezette beleid? Zo nee, wat zal er binnen deze koers  moeten veranderen?
  8. Wat zou volgens u het belangrijkste item zijn in een te vormen coalitie met Ooststellingwerfs Belang, passend binnen de gezamenlijke partijprogramma’s/speerpunten?
  9. Indien in de komende raadsperiode de bijdragen voor onze gemeente vanuit het Rijk verder dalen, met welke bezuinigen denkt u die in een coalitie, zodanig op te kunnen vangen dat de burger hier niets dan wel zo weinig mogelijk van gaat merken?
  10. Waar zou u wel op willen bezuinigen?
  11. Waar zou beslist niet op willen bezuinigen?

Bevindingen

Duiding van de verkiezingsuitslag

De huidige coalitiepartners OoststellingwerfsBelang, CDA en VVD zien in de verkiezingsuitslag steun van de kiezer voor het in 2010-2014 gevoerde beleid. Zij zijn van mening dat de huidige coalitie dient te worden voortgezet. Ook D66 en Stellingwerf Plus zien de verkiezingsuitslag als een signaal dat de kiezer tevreden is met het bestaande beleid.

De PvdA en GroenLinks zijn van mening dat de kiezer van Ooststellingwerf een coalitie verlangt van een lokale, midden en linkse signatuur. De drie grootste partijen Ooststellingwerfs Belang, PvdA en CDA zijn in hun optiek de eerst aangewezen fracties om een coalitie te vormen.

De ChristenUnie is van mening dat de winst van de ChristenUnie in de gemeenteraadsverkiezing in Ooststellingwerf er op duidt dat de kiezer behoefte heeft aan duidelijkheid en herkenbaarheid. De ChristenUnie is van mening dat er een zo breed mogelijke coalitie dient te worden gevormd, waarin zo veel mogelijk partijen, bij voorkeur raadsbreed, deel van uitmaken.

Stellingwerf Plus geeft aan een coalitie van PvdA, CDA, GroenLinks met gedoogsteun van twee partijen die elk één zetel hebben, als ideale coalitie te zien.

Mogelijke coalities

De huidige coalitiepartners hebben aangegeven voorkeur te hebben voor voortzetting van de bestaande coalitie van OoststellingwerfsBelang, CDA en VVD. Zij hebben ook aangegeven dat er in de afgelopen periode sprake is geweest van een goede samenwerking. Ik constateer dat de door deze fracties geformuleerde speerpunten en aandachtspunten voor de komende raadsperiode op een aantal punten van elkaar verschillen. De partijen hebben echter zelf in de gesprekken aangegeven dat zij geen onoverkomelijke barrières of breekpunten verwachten in een mogelijke onderhandeling. Deze fracties hebben allen aangegeven een college met drie wethouders na te willen streven met drie fulltime wethouders, afkomstig van elk van deze drie partijen. Zij willen deze coalitie vormen op basis van betrouwbaarheid en vertrouwen. Deze coalitie zou in de raad kunnen rekenen op een meerderheid van 12 zetels, met 9 zetels voor oppositiepartijen. Deze drie fracties beoordelen dit als een werkbare situatie met een aanvaardbaar risico. Een mogelijkheid die ik als informateur heb onderzocht is de mate waarin overige partijen bereid zijn om gedoogsteun te bieden aan een college waarin zij niet in de gelegenheid worden gesteld zelf een wethouder te leveren. De fracties GroenLinks, CU en Stellingwerf Plus wijzen deze mogelijkheid, zo dit al van hen zou worden gevraagd, niet op voorhand af. Daarbij teken ik aan dat een coalitie op basis van OoststellingwerfsBelang, CDA en VVD bij geen van bovenstaande fracties de voorkeursvariant is. In hoeverre zij daadwerkelijk bereid zouden zijn gedoogsteun te verlenen aan een coalitie zou, indien gewenst, dan ook nader moeten worden onderzocht.

Aanbeveling

Mijn aanbeveling aan de grootste fractie, OoststellingwerfsBelang, is dan ook om allereerst te proberen een coalitie te vormen met het CDA en de VVD. Indien gewenst kan worden onderzocht in hoeverre andere partijen bereid zouden zijn gedoogsteun te bieden. Mocht dit niet tot een succesvol resultaat leiden, zou u kunnen overwegen om een coalitie te vormen met de PvdA en het CDA.

Ik ben voornemens bovenstaande aanbevelingen toe te lichten in een openbare bijeenkomst, te houden op dinsdagavond 8 april aanstaande vanaf 19.30 uur in het gemeentehuis van Oosterwolde.

Ik wens u in de komende onderhandelingen veel succes toe en wil u en de andere fracties van harte dankzeggen voor het in mij gestelde vertrouwen.

Met vriendelijke groet,

Jan Hamstra

Informateur